Monitoring lokalny

Monitoring lokalny – program cyklicznych badań monitorujących zjawisko narkotyków i narkomanii na terenie Gminy Opole.

W roku 2007 Krajowe Biuro ds. Przeciwdziałania Narkomanii poprzez cykl szkoleń i konferencji wdrażało w całym kraju ideę lokalnego monitorowania sceny narkotykowej, o której wiadomo, że jest zróżnicowana regionalnie. Program badań stanowi kontynuację i rozwój projektów realizowanych od roku 2008. Gmina Opole jest od 2009 roku wskazywana jako jedna z nielicznych, które systematycznie realizują profesjonalne działania monitorujące, co daje możliwość śledzenia trendów i odnoszenia ich do lokalnej polityki przeciwdziałania narkomanii.

Problem używania zarówno legalnych jak i nielegalnych substancji psychoaktywnych oraz konsekwencji związanych z tym faktem, dotyczy większości społeczeństw współczesnego świata. Od dawna jednak wiadomo, że możliwości efektywnego radzenia sobie z tym jak i wieloma innymi problemami społecznymi należy poszukiwać przede wszystkim na szczeblu lokalnym. Stąd realizacja zadań z zakresu przeciwdziałania narkomanii została ustawowo delegowana również na jednostki gminne. Miejski Program Przeciwdziałania Narkomanii obejmuje zwykle kilkuletni okres czasu. Istnieje zatem realna potrzeba jego uaktualniania i modyfikacji w zależności od zmieniających się potrzeb i dynamiki zjawisk związanych z używaniem nielegalnych środków odurzających. Monitoring jest narzędziem, które może dostarczać informacji zarówno do wstępnej oceny sytuacji w zakresie używania środków, jak i ewaluacji podejmowanych działań. Posłuży również do elastycznego reagowania i dobierania adekwatnych metod, narzędzi i zadań w ramach realizacji Miejskiego Programu Przeciwdziałania Narkomanii.

Program badań „Monitorowanie zjawiska narkotyków i narkomanii na terenie Gminy Opole” przewiduje dwie grupy działań:

  • • zbieranie i analizę danych ilościowych i jakościowych dotyczących problematyki narkomanii na terenie miasta Opola,
  • • opracowanie raportu o występujących na terenie miasta Opola problemach narkomanii.

Planowane badania obejmują następujące grupy wiekowe/społeczne:

  • • uczniowie opolskich szkół w 3 grupach wiekowych: 13, 15 i 17 lat,
  • • studenci opolskich uczelni wyższych,
  • • młodzież okazjonalnie używająca narkotyków,
  • • problemowi użytkownicy narkotyków,
  • • lokalne i centralne instytucje agregujące dane statystyczne z zakresu narkomanii.

Celem głównym projektu jest monitorowanie reakcji społecznych i instytucjonalnych na problem narkotyków i narkomanii oraz rozwój i konsolidacja systemu informacji o narkotykach i narkomanii.

Cele operacyjne monitorowania obejmują trzy zasadnicze obszary zagadnień:

  • • Dostarczenie wiedzy dotyczącej rozmiarów i charakteru problemu narkotyków w społeczności lokalnej (używanie narkotyków, problemy z tym związane, rynek narkotyków oraz ich dostępność).
  • • Zdiagnozowanie zinstytucjonalizowanych reakcji społecznych na problem narkotyków i narkomanii na poziomie lokalnym (zasoby i działania, profilaktyka, leczenie, ograniczanie szkód, pomoc społeczna, ściganie i karanie). 
  • • Dostarczenie wniosków i rekomendacji użytecznych praktycznie do planowania szeroko pojętych działań w zakresie przeciwdziałania narkomanii.

Uzasadnienie przyjętych celów:
Celem monitorowania powinno być zdobycie możliwie pełnego rozeznania co do kształtu i rozmiarów, jak również dynamiki zjawiska narkotyków i narkomanii w skali lokalnej. Ponadto wiedzieć trzeba, jak zmieniają się zasoby jakimi się dysponuje i jakie można jeszcze uruchomić. Warto też na bieżąco podsumowywać doświadczenia zdobyte w dotychczasowych działaniach skierowanych na przeciwdziałanie narkomanii.

Dane z monitoringu są także niezbędne do oceny czy podejmowane działania przyczyniają się do osiągania celów zakładanych w Miejskim Programie Przeciwdziałania Narkomanii. Zagadnieniu temu poświęca się w ostatnich latach wiele uwagi, wskazując na konieczność naukowej weryfikacji strategii jak i programów pomocy adresowanych do osób używających narkotyków lub od nich uzależnionych. To m.in. negatywne wyniki ewaluacji skłoniły władze wielu europejskich miast do krytycznej oceny dotychczasowych wysiłków podejmowanych na rzecz osób uzależnionych i społecznie zmarginalizowanych.

Więcej informacji na temat badań oraz dotychczasowe raporty (w wersji elektronicznej) można uzyskać pod adresem: biuro@pro.opole.pl.

Badania finansowane są z budżetu Miasta Opola w drodze konkursu ofert.